Yunanistan Komünist Partisi Merkez Komitesi yayın organı Rizospastis'te 25 Haziran 2026 tarihinde Küba'da geçtiğimiz hafta yaşanan gelişmeler üzerine "Ekonomide ciddi riskler taşıyan değişiklikler oylamaya sunuldu" başlıklı bir makale yayınlandı. Aşağıda makalenin geniş bir özetini sunuyoruz.
Küba yönetimi geçen hafta çok ciddi ekonomik ve sosyal dönüşümler gerçekleştirdi (23 eksende kodlanmış toplam 176 madde). Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin olağanüstü toplantısının ardından, Ulusal Meclis, ekonominin tüm sektörlerini ilgilendiren ve Amerika Birleşik Devletleri'nin altmış yılı aşkın süredir uyguladığı barbarca abluka ve özellikle bu yılın Ocak ayından beri uygulanan ve halkı boğmaya başlayan enerji ablukasının yarattığı çok zor duruma bir yanıt olarak sunulan önlemleri onayladı.
Onaylanan önlemler, Küba Komünist Partisi'nin 6. Kongresi'nden (2011) sonra kabul edilen önceki yönlendirmelerin ve önlemlerin devamı niteliğindedir. Merkezi bir unsur, ekonominin tüm sektörlerinde yabancı özel sermaye yatırımlarının teşvik edilmesi ve kaynakların tahsisi için piyasa mekanizmalarının benimsenmesidir. Bunlar arasında en belirgin olanlar şunlardır:
Devlet işletmesi daha fazla özerklik kazanıyor ve özel işletme gibi anonim şirket haline gelebiliyor; tüm kuruluşlar, bireyler ve yabancı yatırımcılar işletmede istedikleri kadar hisse sahibi olabiliyorlar.
Özel sektör işverenleri 100'den fazla kişiyi istihdam edebilecek, dış ticarete erişebilecek, yani dış ticaretteki devlet tekeli kaldırılacak. Devlet işletmelerindeki mevcut ücret ölçeği sistemi de kaldırılacak, enflasyon seviyelerini dikkate alan bir asgari ücret belirlenecek; nihai ücret seviyeleri ise çalışanlar, sendika ve işletme arasında yapılacak müzakerelerle belirlenecek ve işletmelerin mali kapasitesine bağlı olacak.
Bu hükümler, mülkiyet ilişkilerinde değişiklikler öngörüyor ve sahiplik ile yönetim arasındaki farklılıkları kabul ederken, aynı zamanda "temel üretim araçlarının toplumsal mülkiyetinin devam ettiğini" belirtiyor.
Bu bağlamda, yerel ekonomiyi ve kamu hizmetlerini geliştirmek için, özellikle vurgulandığı gibi, yabancı doğrudan yatırımların teşvik edilmesi yoluyla, il ve belediye yetkililerine çok daha büyük bir sorumluluk verilmektedir.
Önemli bir unsur, tüm ekonomik aktörler için arazi yönetimi ve kullanımının değiştirilmesidir. Arazi üzerindeki gerçek kullanım hakkı talep eden devlet, özel, karma veya gerçek tüzel kişilere, sunulan projeye göre süresiz ve belirli bir alan için, tüm tarım, ormancılık ve tütün üretim birimlerinin yanı sıra ekoturizm ve tarımsal turizm geliştirme projeleri için verilecek. Tarım kooperatifleri, ürünlerinin ihracatı ve tarımsal girdi ve teknolojilerin ithalatı için doğrudan dış ticaret yapabilecekler.
Ayrıca , devlet bankalarıyla eşit düzenleyici şartlarda Sermaye Piyasası Komisyonu gözetiminde faaliyet gösterecek özel finans kuruluşları, bankalar ve döviz bürolarının kurulması imkanı da sağlanıyor.
Ayrıca, turizm sektörü, gayrimenkulün kullanımı yoluyla bireylere daha fazla açılıyor; aynı durum sigorta piyasası için de geçerli. Tüm bunlar, kontrol mekanizmalarında değişiklikler, bakanlık ve kamu hizmeti sayısında azalma ve kurumsal ve yasal rejimde düzenlemelerle birlikte gerçekleşiyor ve buna bağlı olarak gerekli değişiklikler yapılıyor.
Ayrıca, perakende satış ağı da dahil olmak üzere, yakıt ithalatı ve pazarlamasında özel ve yabancı sermayenin katılımına izin veriliyor.
Ülkenin Başbakanı ve Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreterliği üyesi Manuel Marrero , tüm bu değişikliklerin devletin sosyal sorumluluğundan vazgeçmesi anlamına gelmediğini, aksine "kaynakların verimli tahsisi için bir araç olarak piyasa mekanizmalarının tanınmasını içerdiğini" savundu ve "bu önlemlerin sosyalist plandan bir sapma teşkil etmediğini, aksine onun gelişim mantığına yanıt verdiğini" ekledi.
Ancak, Sovyetler Birliği ve diğer sosyalist ülkelerde sosyalizmin devrilmesinin trajik deneyiminin de gösterdiği gibi, ticari ilişkilerin ve piyasanın daha da güçlenmesi, üretim araçlarının toplumsal mülkiyetinin, merkezi bilimsel planlamanın ve işçi kontrolünün (ki bunlar sosyalist toplumun temel yasalarıdır) zayıflaması ve Çin'de kapitalist ilişkilerin egemenliğinin gelişmesi, halk için son derece olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.
Küba'da teşvik edilen değişikliklerin eleştirel bir şekilde incelenmesi ve devam eden ilgili tartışma, komünistlerin kahraman Küba halkıyla tam dayanışma içinde olma, Amerikan emperyalizminin uzun süredir devam eden barbarca ablukasına son verilmesini talep etme ve Küba Devrimi'ni destekleme yükümlülüğüyle birleşiyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder