Küba’nın “reform” paketi NEP mi, kapitalizme dönüş mü?

 

Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi Küba’da kapitalizme dönüş uzun süre önce başladı ve sonucu “sınıf mücadelesi” belirledi. Geçtiğimiz hafta Küba Ulusal Meclisi’nin “oy birliği” ile kabul ettiği reform paketi bu sürecin son noktasıdır. Küba’nın kapitalizme dönüşü SSCB tipi bir dönüş değil, Çin tipi bir dönüştür. Küba, Çin ve Vietnam gibi Komünist Partisi liderliğinde kapitalizme dönmüştür.

Kimileri, bugüne kadar yaptıkları gibi, Küba’daki “reformları”, Rusya’da 1921 – 1928 yılları arasında deneyimlenen Yeni Ekonomik Politika (NEP) programına benzeterek, “hafife almaktadır”. Oysa aşağıda açıklayacağımız gibi, Küba’nın “reform” paketi ile NEP arasında kimi benzerlikler olsa da, çok önemli ve rejimin “niteliği” bakımından “belirleyici” farklılıklar vardır.

Küba kapitalizme “Ya sosyalizm, ya ölüm” sloganıyla döndü

 

Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Mario Díaz-Canel Bermudez, 17 Haziran 2026'da, Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı'nın kapanışında yaptığı konuşmasında, ABD hükumetinin yoğunlaşan ekonomik, ticari ve mali ablukasının Küba’yı her türlü döviz kaynağından mahrum bırakmayı hedeflediğini, Küba'ya karşı sessiz bir soykırım yürütüldüğünü belirttikten sonra, “insanların hayatı bu kadar zorlaştığında, Komünist Parti ve devrimci hükumetin öncelikli görevi krizi daha iyi açıklamak değil, onu aşmak için ne gerekiyorsa değiştirmek” olduğunu söylüyordu. Krizi aşmak için “ne gerekiyorsa” yapmak! Ne gerekiyorsa! Peki, “kapitalizme dönmek” de dahil mi?

Elveda Küba: Küba’da kapitalist restorasyon

 

Kuşkusuz Küba’da kapitalist restorasyon (veya kapitalizme dönüş) uzunca bir süredir devam ediyordu, fakat Küba Parlamento’sunun geçtiğimiz gün Ekonomik ve Sosyal Reformlar paketini kabul etmesiyle restorasyon tamamlandı ve Küba kapitalizme geri döndü.

Her ne kadar Kübalı yöneticiler reformlarla “sosyalizmden vazgeçmediklerini”, aksine reformları “Devrim’in kazanımlarını korumak için” yaptıklarını iddia etseler de, Parlamento’nun kabul ettiği reformları incelediğimizde, Küba’daki sosyalizmin artık “bildiğimiz” sosyalizm olmadığını apaçık görebiliyoruz.

Tababet Uzmanlık Yönetmeliği’nin yayınlanmasının 52. yılında hekimlik

 

Bugün 22 Mayıs. Tababet Uzmanlık Yönetmeliği 52 yıl önce bugün yayınlanmış. Yönetmelikle tıpta uzmanlık eğitimine ciddi standartlar getirilmiş, poliklinik ve ameliyathanelerde hastalara nasıl hizmet sunulacağı ve çalışma koşulları düzenlenmiş, sınav süreçleri tanımlanmış. Zaman içinde yönetmeliğin bazı maddelerinde değişiklikler yapılmış, fakat hala yürürlükte. Peki, Yönetmeliğe uyuluyor mu? Herkesten önce “devlet” kendi mevzuatına uygun hizmet veriyor mu?

Kapitalist toplumda halk sağlığının sınırları

Bu hafta SALT Online Blog’da Fatma Genç imzasıyla “Sıhhat, Terakki, İaşe: Erken Cumhuriyet'te Sıtma ve Pirinç Tartışmaları” başlıklı bir makale yayınlandı. Toplumcu tıp açısından büyük önem taşıyan bu çalışmanın, sosyal bilimcilere örnek olmasını ve bu tür çalışmaların çoğalmasını umuyoruz.