Diyalektik maddecilik ve tıp

DİYALEKTİK MADDECİLİK VE TIP¹

Diyalektik yöntemin tıp ve biyolojiye uygulanması oldukça yenidir. Engels’in “doğa, diyalektiğin turnusol kağıdıdır” ifadesine rağmen, bazı Marksistler diyalektik maddeciliğin doğa bilimleriyle hiçbir ilgisi olmadığını ve yalnızca toplumun gelişimine dair soruları ele almaya yaradığını düşünmüşlerdir².

Diyalektik maddecilik, hem diyalektiği, hem de maddeciliği kapsar ve bu ikisinin bir sentezini oluşturur. İdealizmin karşıtı olan maddecilik, tarihsel süreç içerisinde maddi dünyanın birincilliğini savunan felsefi bir öğreti olarak anlaşılır.

Çanakkale’de radikal sanat performansı

 

Bugün (10 Ekim 2026), Çanakkale radikal bir sanat performansına tanık oldu. ÇOMÜ Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi, Resim İş Eğitimi Anasanat Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Fatih Balcı, Eğitim Fakültesi’nin girişinde “Marcel Duchamp Ruhuna Hayır Pilavı” adlı bir etkinlik düzenledi. Sanat öldü mü? başlığı altında yapılan etkinliğe üniversiteden çok sayıda hoca ve Çanakkaleli katıldı.

Sovyetler Birliği’nde özel hekimlik

 

1917 Ekim Devrimi sonrasında Rusya’da bütün özel sağlık kuruluşları devletleştirildi ve bu kuruluşlarda çalışan hekimlere ve sağlıkçılara, görevlerine devam etmek istiyorlarsa devlet memuru olmaları gerektiği bildirildi. Ancak kendi hesabına özel muayenehane işleten hekimlerin ve diş hekimlerinin, mesleklerini serbest olarak icra etmelerine izin verildi.

Bu yıllarda Sovyet devleti özel hekimliği, sosyalist inşanın genişlemesiyle birlikte, sistematik olarak tasfiye olacak bir kapitalist kalıntı olarak görüyordu. Zaman içinde Sovyet tıbbı ve sağlık hizmeti toplumun bütününe eşit ve ücretsiz bir şekilde ulaştırılacak, önleyici hekimlik ve tedavi edici hekimlik kurumları ağı genişletilerek ve sağlıkçıların nitelikleri yükseltilerek hizmetin kalitesi arttırılacak, böylece insanların özel hekimlere başvurma ihtiyacı sistematik olarak azaltılacaktı.

Ancak bu öngörü asla gerçekleşmedi ve 1991’de Sovyetler Birliği yıkılırken, sağlık hizmetlerinin bir bölümü çoktan özelleştirilmişti.

Sovyet iktidarının ilk yıllarında çocuk ve ergen sağlığı hizmetlerinin örgütlenmesi

 

Sovyet iktidarı, kurulduğu andan itibaren çocuk ve ergen sağlığı konusunda büyük bir duyarlılık gösterdi. Sovyet hükumeti, iktidarının ilk yıllarındaki iç savaş, ekonomik yıkım ve kıtlığa rağmen, sağlıklı nesiller yetiştirme hedefini asla ikinci plana almadı.

Lenin, daha Ekim Devrimi öncesinde, Mayıs 1917’de, parti programının revizyonu için hazırlanan belgelerde, ergenlerin iş güvenliğini sağlamaya yönelik bir dizi şartın parti programına dahil edilmesini önermişti.

Sosyalizm kadın sorununu neden çözemedi? - 2

Okurlarımız 8 Temmuz 2026’da yayınladığımız “Sosyalizm kadın sorununu neden çözemedi?” başlıklı makalemizi anımsayacaklar. Krupskaya’nın bir makalesiyle bu konuya devam ediyoruz.