Ölümünün 233. yıldönümünde Dr. Marat

 

Fransız Devrimi’nin en önemli figürlerinden biri olan Marat, çağdaşı birçok aydın gibi çok yönlü bir insandı. Hekim, fizikçi, gazeteci ve politikacı Marat, 50 yıllık kısa ömrüne çok şey sığdırdı. Marat’ın yaşam öyküsünde toplumcu tıp düşüncesinin nüvelerine de rastladık. Marat’ın düşünceleri 1840’lı yıllarda toplumcu tıbbın kurucuları Friedrich Engels ve Rudolf Virchow’a, daha sonra 1871 Paris Komünü deneyiminde sağlık hizmetlerinin örgütlenmesine ışık tutacaktı. Marat’ın “sağlığın sosyal belirleyicilerine” vurgusu, Sovyetler Birliği’nde toplumcu bir sağlık hizmeti örgütleyen Semaşko ve arkadaşlarına esin kaynağı oldu.

Zinoviy Petrovich Solovyev’in Yaşamı ve Etkinlikleri - D. V. GORFİN

Sovyetler Birliği’nde “toplumcu tıbbı” Nikolay Semaşko ile birlikte örgütleyen Z. P. Solovyev’in kısa biyografisini başka bir makalemizde vermiştik. Bu kez D. V. Gorfin’in, Solovyev’in ölümünün 20. yıldönümü anısına kaleme aldığı yazısını sunuyoruz.

Sosyalizm kadın sorununu neden çözemedi?

 

1931 tarihli bir Sovyet posterinde “Mutfak Köleliğine Son! Yeni bir yaşam!” yazıyor. Poster, geçen yıl 2 Kasım’da İsrail (Tel Aviv) merkezli Hammersite Müzayede merkezinde 1.000 dolar başlangıç ve 4.600 – 5.400 dolar tahmini fiyatla satışa sunulmuştu. Peki, ne anlatıyordu bu poster?

Devrimden sonra?

 

Sosyalistler genellikle “önlerindeki” görevler konusunda tartışmak isterler. Bugünün görevi “devrim yapmaktır”, o halde devrim konuşulmalıdır. “Devrimden sonrası” ise, devrim yaptıktan sonranın konusudur. Şimdiden konuşmanın pek anlamı yoktur. Nitekim Marx da kapitalist sistemin işleyişini eleştirmeye odaklanmış, “gelecekteki komünist toplumun yemek tariflerini yazmayı” reddetmiştir.

Ancak geçen yazımızda da belirttiğimiz gibi bugün elimizde 155 yıllık bir sosyalizm deneyimi var ve bu deneyim bize sosyalistler için iktidarı elde tutmanın, iktidarı ele geçirmekten daha zor olduğunu gösterdi. Gerçi bunun böyle olacağını Lenin bize bir asırdan daha uzun bir süre önce söylemişti.

Sınıfı yeniden anımsayalım

 

Sosyalizmin öyküsünü kimileri Paris Komünü’nden, kimileri Ekim Devrimi’nden başlatır. Lenin’in Ekim Devrimi’nin 71. gününde çocuklar gibi sevinerek dans etmesi, tarihin ikinci proletarya iktidarının, ilkinden daha uzun süre ayakta kalmayı başardığını söylemesi, öyküyü Komün’den başlatmanın daha doğru olduğunu düşündürüyor.

Sovyetler Birliği deneyimi de 70 yıl yaşayabildi. Önce Berlin duvarı yıkıldı, ardından sosyalist ülkeler çözüldü ve son olarak geçtiğimiz hafta Küba, kapitalizme dönüş yolunda büyük bir adım attı. Böylece 1871’den 155 yıl sonra yeniden başa döndük. Olsun, biz de baştan başlarız.