Sovyetler Birliği’nde özel hekimlik

 

1917 Ekim Devrimi sonrasında Rusya’da bütün özel sağlık kuruluşları devletleştirildi ve bu kuruluşlarda çalışan hekimlere ve sağlıkçılara, görevlerine devam etmek istiyorlarsa devlet memuru olmaları gerektiği bildirildi. Ancak kendi hesabına özel muayenehane işleten hekimlerin ve diş hekimlerinin, mesleklerini serbest olarak icra etmelerine izin verildi.

Bu yıllarda Sovyet devleti özel hekimliği, sosyalist inşanın genişlemesiyle birlikte, sistematik olarak tasfiye olacak bir kapitalist kalıntı olarak görüyordu. Zaman içinde Sovyet tıbbı ve sağlık hizmeti toplumun bütününe eşit ve ücretsiz bir şekilde ulaştırılacak, önleyici hekimlik ve tedavi edici hekimlik kurumları ağı genişletilerek ve sağlıkçıların nitelikleri yükseltilerek hizmetin kalitesi arttırılacak, böylece insanların özel hekimlere başvurma ihtiyacı sistematik olarak azaltılacaktı.

Ancak bu öngörü asla gerçekleşmedi ve 1991’de Sovyetler Birliği yıkılırken, sağlık hizmetlerinin bir bölümü çoktan özelleştirilmişti.

Sovyet iktidarının ilk yıllarında çocuk ve ergen sağlığı hizmetlerinin örgütlenmesi

 

Sovyet iktidarı, kurulduğu andan itibaren çocuk ve ergen sağlığı konusunda büyük bir duyarlılık gösterdi. Sovyet hükumeti, iktidarının ilk yıllarındaki iç savaş, ekonomik yıkım ve kıtlığa rağmen, sağlıklı nesiller yetiştirme hedefini asla ikinci plana almadı.

Lenin, daha Ekim Devrimi öncesinde, Mayıs 1917’de, parti programının revizyonu için hazırlanan belgelerde, ergenlerin iş güvenliğini sağlamaya yönelik bir dizi şartın parti programına dahil edilmesini önermişti.

Sosyalizm kadın sorununu neden çözemedi? - 2

Okurlarımız 8 Temmuz 2026’da yayınladığımız “Sosyalizm kadın sorununu neden çözemedi?” başlıklı makalemizi anımsayacaklar. Krupskaya’nın bir makalesiyle bu konuya devam ediyoruz.

Ölümünün 95. yılında Alfred Grotjahn’ı anıyoruz

 

Berlin Üniversitesi Sosyal Hijyen profesörü Alfred Grotjahn, 1931’in 4 Eylül gecesi, 61 yaşında yaşamını yitirdi. 1848 barikatlarında doğan ve işçilerin yenilgisiyle karanlığa gömülen toplumcu tıp düşüncesinin 20. yüzyılda yeniden canlanmasında büyük rolü olan Grotjahn’ı anıyoruz.

Tutunanlar, tutunamayanlar ve faşizm

 

Avrupa’da faşizm tırmanıyor. 1990’larda, en güçlü oldukları yerlerde bile yüzde 5’in altında kalan faşist partiler, 2000’li yıllarda önce yüzde 10’ları aştı ve geçtiğimiz yıllarda yüzde 25’lere yaklaştılar. Dahası Almanya’da faşist parti (AfD) geçen yıl federal seçimlerde partiler arasında yüzde 21 ile “ikinci” sıraya yükseldi. Fransa’da RN parlamentonun en büyük partisi haline gelirken, Avusturya’da FPÖ yüzde 29’la birinci parti oldu. Fakat “altın vuruş” İtalyan faşistlerden geldi ve Meloni İtalya’da hükumete yerleşti.